Dag van de Vrouwen ging in gesprek met Paulien Osse. Zij is directeur en oprichter van het welbekende Loonwijzer, dat is ondergebracht in een stichting en dat internationaal furore maakt onder de naam WageIndicator Foundation. Haar stichting heeft de doelstelling om de complete arbeidsmarkt wereldwijd transparanter te maken in loon, cao’s en ook in koopkracht. Er zijn inmiddels 120 websites in 80 landen beschikbaar gesteld, met gestandaardiseerde basisinformatie over de arbeidsmarkt. Zowel werknemers als kleine ondernemers kunnen hiermee lokaal en internationaal ‘Loonwijzer’ van worden. 

Hoe is Loonwijzer tot stand gekomen en wat was jouw motivatie om dit te doen?

De stichting waar Loonwijzer deel van uit maakt is opgericht in 2001. Ik groeide op in een gezin waar ondernemerschap met de paplepel werd ingegoten. Mijn moeder was apotheker en zorgde voor de opvoeding van vijf kinderen. In mijn studietijd volgde ik de opleidingen geschiedenis en literatuur. Begin jaren tachtig begon ik te werken als journalist, iets wat ik altijd al wilde doen. In die tijd was je als vrouw vaak de enige. Een baan bij de krant leverde weinig mogelijkheden, wat wel kon is zelf grote journalistieke projecten doen, dé manier om op te vallen. En te doen wat je graag wilt.

In de jaren tachtig kwam ik in aanraking met FNV en werd de eerste vrouwelijke medewerker van het FNV Magazine. In die tijd was de heersende opvatting, dat vrouwen hun baan moesten opgeven als zij zwanger werden. Je had als vrouw geen keuze en dat vond ik vreemd, want mijn moeder kon het gezinsleven met haar werk heel goed combineren.

Dit was voor mij aanleiding om vanuit FNV een onderzoek te starten. In dit onderzoek, dat begin jaren negentig plaatsvond, waren 600 gezinnen betrokken, die net een kind hadden in dezelfde periode als ons eigen kind. Ik wilde uitzoeken hoe het andere ouders in die periode verging. Konden ze wel werken en kinderen opvoeden of niet? Hoe was dit voor moeders en vaders? Vanuit dat project ben ik een boek gaan schrijven met de titel; ‘Handboek Werkende Ouders’. Dit was toen heel vernieuwend ten aanzien van zwangerschap en stress, werktijden, verlofregelingen, kinderopvang enzovoort. 

Eind jaren negentig werd internet belangrijk en dat was voor mij ideaal. Publicaties konden nu gewoon online beschikbaar worden gesteld en altijd eenvoudig worden bijgewerkt met updates of andere wijzigingen.

Daarvoor was dat nogal omslachtig met print. In die tijd heb ik ook de eerste websites voor FNV opgezet en ontstond daardoor de mogelijkheid om via internet in dialoog te gaan met haar doelgroep. Een van de fundamentele vragen die toen online aan FNV werd gesteld ging over loon, en daar had de organisatie geen antwoord op. Dit was de aanleiding voor onderzoek naar het tot stand brengen van Loonwijzer 1.0. Na een periode van uitvoerige datacollecties en interpretaties, heb ik in samenwerking met Kea Tijdens van de UvA de eerste editie van Vrouwenloonwijzer op het web beschikbaar kunnen stellen. Dit was in 2001 en daarna werden diverse varianten ontwikkeld, waaronder de Mannenloonwijzer en de gewone Loonwijzer voor iedereen. Nu een site met 700.000 bezoekers per maand! En vele broers en zussen in vele landen.

Waarom is Loonwijzer zo succesvol?

Transparantie. Met Loonwijzer kun je onder meer zien of jouw inkomen marktconform is. Daarnaast is het laagdrempelig, vrij beschikbaar en up to date. Het is altijd mijn doelstelling geweest, om objectieve data van de arbeidsmarkt in de breedte beschikbaar te stellen. Loonwijzer is ook interessant voor ondernemers, jongeren en ouderen. Het is één van de landelijke websites dat deel uit maakt van the WageIndicator Foundation. Internationaal zijn er momenteel 120 websites in 80 landen. Er is duidelijk behoefte aan, want veel landen hebben nog geen samenhangende informatie over de arbeidsmarkt. 

Is een wet gelijke beloning nodig, of hebben vrouwen gelijke beloning zelf in de hand?

Het is eigenlijk wel nodig. Het gaat ook om de perceptie dat de vrouw wettelijk gezien, de erkenning mag verwachten voor haar werkzaamheden op basis van gelijkwaardigheid. In 2005/2006 was ik voorzitter van de task force Gelijke Beloning, dat de wet- en regelgeving over gelijke beloning meer bekendheid gaf. Het onderzoek dat ik al eerder leidde naar de verschillen in beloning tussen man en vrouw was bedoeld om meer inzicht te krijgen in de loonopbouw.

interview paulien osse van loonwijzer bij dagvandevrouwen.nl

Dit is een puur wetenschappelijke benadering. We hebben door de talrijke onderzoeksprojecten meer transparantie in de arbeidsmarkt tot stand kunnen brengen. Die lijn hebben we ook internationaal voortgezet, waardoor er steeds meer vergelijkingen in de breedte kunnen worden gemaakt. Mede dankzij de intensieve samenwerking met lokale en internationale deskundige partners is dat gelukt. Het is een voortdurend proces van nieuwe inzichten. Zo hebben we bijvoorbeeld in Afrikaanse landen gezien, dat daar ook topvrouwen zijn in diverse sectoren. De missie van Loonwijzer en WageIndicator is goede informatie geven voor iedereen, dus uiteraard ook voor mannen. 

Waarom zijn de loonverschillen zo groot tussen mannen en vrouwen in management? 

In de carrière van een man heeft deze gemiddeld gezien meer banen gehad en meer ervaring opgedaan in onderhandelen. Daarnaast werken mannen over het algemeen meer dan vrouwen. Verder is het zo, dat mannen vaker bij bedrijven werkzaam zijn met meer managementlagen, terwijl vrouwen eerder voor werk kiezen in plattere organisaties, waar managers minder verdienen. Uiteraard zijn er meer redenen te noemen, maar in grote lijnen komt het hier wel op neer.

Wat is jouw mening over verhoging van de AOW leeftijd naar 67 jaar? 

Ik vind het prima dat de AOW naar 67 gaat. Je kan niet van jongeren vragen dat ze de oudere generatie voor 30 jaar vrijhoudt. Dat moeten “ouderen” ook deels zelf bekostigen.

Tendens is dat welzijn en erkenning als belangrijker worden ervaren dan de hoogte van het salaris, Wat is jouw visie daarop?

Dat is allemaal begrijpelijk, toch is het zo dat naarmate mensen minder verdienen, armer zijn of in een armer land wonen, salaris belangrijker vinden. Kortom, het hangt ervan af wie je het vraagt.

Wat vind je van de wet banenafspraak en quotumheffing arbeidsbeperkten?

Daar ben ik voor, je moet dat niet contraproductief maken. Bij mij werken deze mensen heel goed. Iedereen heeft wel iets.

moet de OR meer zeggenschap krijgen in geval loonsverlagingen worden doorgevoerd?

De OR heeft daarin al zeggenschap, maar moet het ook daadwerkelijk pakken. Aan de andere kant is de inflatie de afgelopen jaren beperkt, dus lijkt dit mij minder een punt van discussie.

Bedrijven willen af van middenmanagers om 30% kosten te besparen, Werknemers zouden zelfsturend genoeg zijn, Wat vindt je hiervan? 

Dertig procent? Ik heb eerlijk gezegd geen idee. Dit zal toch per sector verschillen neem ik aan. Het idee van zelfsturing is overigens iets dat al lang bestaat, kijk maar naar zzp’ers, kijk naar zelfsturende teams in veel bedrijven. Wel denk ik dat bedrijven met top-down management het moeilijker kunnen krijgen in de huidige arbeidsmarkt.

Werkgevers overwegen een lager basissalaris met bonus als prestatie component, Heb je daar een mening over?

Dit is een eeuwenoude discussie. Niet alle werkgevers zullen het doen, beloning is al flexibeler dan het was. In de regel is flexibele beloning niet de wijze om zaken gedaan te krijgen bij werknemers. Vaststellen welke bonus wie verdiend, is eveneens lastig. Dit verondersteld een extreem goed volgsysteem voor wat iedereen heeft gedaan en daarmee verdiend. Dit is er niet altijd. Bovendien wordt veel werk door een groep gedaan. Een groep belonen heeft wel zin.

Kun je voorbeelden geven van successen met WageIndicator in het buitenland?

Vorig jaar zijn de internationale websites druk bezocht met 26 miljoen bezoekers. Er zijn honderdduizenden nieuwe observaties gedocumenteerd op het gebied van salaris en de werkomstandigheden, vele duizenden klachtenformulieren ingevuld over minimum loon, honderden cao- en arbeidsrecht databases tot stand gebracht en tientallen onderzoeken gaande naar kosten voor leefonderhoud en de becijfering van koopkracht. 


Over ons   Contact   Cookies   Privacy   Auteursrecht  Nieuwsbrief  Dag van de Vrouwen © 2018
KvK-nr: 68172583 Btw-nr: NL857331711B01  Van Eeghenlaan 27 1071 EN Amsterdam